ستاره ها

با چشم غیر مسلح در یك شب تاریك و بدون ماه و در هوای صاف می توان حدود ۲۵۰۰ ستاره را در آسمان شناسایی كرد. با دوربین یا تلسكوپ می شود میلیون ها ستاره را تشخیص داد. از سیاره های منظومه شمسی خودمان نظیر (زهره) و (زحل) كه چشم پوشی كنیم تمامی این ستارگان دوردست خورشیدها یا به عبارت دیگر گلوله های گازی پر حرارتی هستند كه در سطح خود می توانند تا هزاران درجه و در درون خود تا میلیون هادرجه حرارت داشته باشند. در حقیقت بعضی از آنها با شدتی ده هزار برابرخورشید ما می درخشند و برخی از آن ها هم خیلی كم نورتراز ستاره مركزی منظومه ما هستند. ولی تمام ستارگان در یك مورد مشتركند: آن ها در ژرفای درون خود از طریق تبدیل هیدروژن به هلیم انرژی هسته ای تولید می كنند این
چشمه جوشان و پایان ناپذیر انرژی به ستارگان كمك می كند كه عمری بسیار طولانی داشته باشند. مثلا خورشید با مواد سوختنی كه دارد ۱۰ میلیارد سال عمر خواهد كرد. انرژی ایجاد شده در مركز ستاره به خارج منتقل می شود و از سطح ستاره به شكل پرتوهای ماورای بنفش رونتگن ذره ای نوری گرمایی و امواج رادیویی انتشار می یابد. برخی از ستارگان در پایان عمر خود از طریق انفجارهای بسیار عظیم از بین می روند. آنگاه از آن ها فقط گوی های مادی كوچك و كاملا در هم فشرده ای باقی می ماند كه در علم ستاره شناسی ( كوتوله های سفید ) ( ستاره نوترونی) و یا (سیاهچاله) نامیده می شوند. خورشید هم روزی تبدیل به یك كوتوله سفید خواهد شد.

قدر ستارگان
نگاه اجمالی میزان روشنایی ستارگان را قدر می نامند. اخترشناسان یونان باستان برای نخستین بار مقیاسی برای ستارگان وضع کردند. آنها گمان می کردند که روشنایی یک ستاره فقط به اندازه آن بستگی دارد. در مقیاس آنها ، نورانی ترین ستاره در شش قدر از این رده بندی ستاره قدر اول بود که شش بار نورانی تر ازستاره قدر ششم بود.
▪مقیاس قدر ستارگان
مقیاسی که اخترشناسان امروزی به کار می برند، به روش یونانیان شبیه است.در این مقیاس نیز کم نورترین ستاره قابل روئیت برای چشم غیر مسلح ، در قدر ششم است ولی ستارگانی که ۲.۵ بار نورانیتر از قدر ششم هستند، در قدر پنجم قرار دارند، یعنی ستارگان نورانی تر از ستارگان قدر ششم ، در قدر پنجم هستند، ستارگان نورانی تر از ستارگان قدر پنجم ، در قدر چهارم هستند و ...همچنین در این مقیاس از اعداد منفی استفاده می شود. مثلا ستاره ای با قدر ۱ ، ۲.۵ بار نورانیتر از ستاره ۰ است. قدر نورانی ترین ستاره آسمانی شب ، .... ، ۱.۴ و قدر خورشید ۲۷ است.
▪ قدر مطلق ستارگان
نورانیت ستارگان ، علاوه بر اندازه ، به فاصله آنها نیز بستگی دارد. اگر
همه ستارگان در فاصله ای یکسان بودند. آنگاه می توانستیم به روشنایی واقعی آنها پی ببریم. با این کار قدر مطلق ستارگان به دست می آید. فاصله استاندارد برای اندازه گیری قدر مطلق ، ۳۲.۶ سال نوری است. بنابراین اگرخورشید در این فاصله قرار می گرفت، به صورت ستاره ای از قدر پنجم دیده می شد.
▪قدر تابش سنجی
اختر شناسان با به کار بردن صافیهای گوناگون شدت نور ستارگان را در طول موجهای مختلف مثلا آبی یا فرابنفش اندازه می گیرند. این نوع قدر ، قدر تابش سنجی نامیده می شود.

روشهای مختلف بررسی ستارگان
یک روش این است که به عنوان قدیمی ترین دانش مشاهده ای که درباره آسمان پر ستاره بحث می کند، مورد مطالعه قرار گیرد.
▪ روش دیگر این است که به عنوان جوانترین علم ، هنگامی که با اختر فیزیک نظری ترکیب می شود، مورد مطالعه قرار گیرد. ستاره شناسی و اختر فیزیک پهنه کیهان ، از سیارات نزدیک تا اختروشهای دور قابل دسترس ، را تحت پوشش قرار می دهد.


ستاره چیست؟

ستارگان اجرامی آسمانی هستند که دارای منبع انرژی بوده و این انرژی را با تابش خود بصورت امواج الکترومغناطیسی خرج می کند. اکثر ستارگان انرژی خود را در ناحیه مرئی گسیل می دارند.

تحول ستارگان

هر ستاره ای در آسمان شب با درخشندگی خاصی مشاهده می شود، نمی تواند بطور دائم وجود داشته باشد. زیرا در نهایت ذخیره انرژی آن به پایان خواهد رسید و ستاره خاموش خواهد شد. از طرف دیگر درخشنده ترین ستارگانی که در آسمان
می بینیم فقط می توانند برای چندین میلیون سال با درخشندگی فعلی بر فضای خارج انرژی گسیل دارند. پس اگر این ستارگان همزمان با خورشید بوجود آمده بودند، باید خیلی وقت پیش ذخیره انرژی آنها به پایان رسیده و خاموش شده بودند. امروزه وقتی که چنین ستارگانی را درآسمان مشاهده می کنیم، می توانیم نتیجه گیری کنیم که این ستارگان (در سالهای اخیر) متولد شده باشند و دلیلی وجود ندارد که امروزه نیز شاهد متولد شدن ستارگان نباشیم.

 

/**/